Gospodarka Chin zmierza ku upadkowi raczej wcześniej niż później, mówi ekspert ds. polityki zagranicznej Daniel H. Rosen w tym pouczającym komentarzu. Odwrócenie polityki i błędne bodźce w imię bezpieczeństwa narodowego pokazują próby samozachowawcze Komunistycznej Partii Chin, a rynki finansowe i gospodarka Chin nie osiągną pełnej mocy, dopóki rząd nie przeprowadzi niezbędnych reform. Dla studentów ekonomii geopolitycznej ten artykuł o wyzwaniach Chin będzie szczególnie pouczający.
Artykuł przetłumaczony z wersji oryginalnej algorytmicznie (przepraszamy za niedoskonałości) jako materiał na nasze szkolenia team building.
Take-Aways
Perspektywy dla gospodarki Chin w najbliższym czasie są niekorzystne.
Osoby odpowiedzialne za politykę gospodarczą popełniły błędy w najważniejszych obszarach.
Komunistyczna Partia Chin odłożyła na później bardzo potrzebne reformy gospodarcze.
Podsumowanie
Perspektywy dla gospodarki Chin w najbliższym czasie są niekorzystne.
Na początku 2021 roku prezydent Xi Jinping spodziewał się, że będzie miał wystarczająco dużo czasu, aby dostosować model gospodarczy kraju i skierować go na solidny kurs wzrostu. Ale okoliczności szybko się zmieniły, wywołując obawy, że gospodarka Chin jest podatna na nieprzemyślane i źle przeprowadzone zmiany polityki.
„Wydarzenia ostatnich miesięcy pokazują, że zegar się kończy”.
W połowie lata Chiny zahamowały gwałtowny wzrost sektora technologicznego. Następnie deweloperzy zaczęli borykać się z problemami finansowymi związanymi ze spłatą długów. Potem nastąpił kryzys w dostawach energii, który zmniejszył produkcję.
Politycy gospodarczy popełnili błędy w krytycznych obszarach.
Chiny przyjęły sektor high-tech jako siłę napędową rozwoju gospodarczego. Przedsiębiorcy oraz inwestorzy zagraniczni i krajowi prosperowali, stawiając Komunistyczną Partię Chin (KPCh) przed dwoma problemami: Po pierwsze, na sukcesie firm technologicznych skorzystało tylko kilka osób, pogłębiając nierówności do tego stopnia, że zagrażało to stabilności społecznej. Po drugie, rosnąca siła rynkowa tych firm stanowiła wyzwanie dla państwa chińskiego. W lipcu 2021 r. władze gwałtownie zwiększyły regulacje i ograniczyły inwestycje zagraniczne, obniżając wartość rynkową firm technologicznych o 1,5 do 3 bilionów dolarów.
Argumentując, że „wspólny dobrobyt” wymaga większej ilości regulacji rządowych, a bezpieczeństwo narodowe wymaga, aby Pekin przejął kontrolę nad tymi nowymi gigantami biznesowymi, władze wkroczyły, aby zmienić zasady”.
Problem utrzymujących się stratosferycznych wycen nieruchomości i poziomu budownictwa wysunął się na pierwszy plan późnym latem 2021 roku wraz z kryzysem Evergrande. Największy deweloper w Chinach popadł w długi i nie był w stanie zapłacić dostawcom ani zakończyć budowy sprzedanych budynków. Nastąpił efekt kaskadowy: Nabywcy nieruchomości wycofali się, co zaszkodziło sprzedaży gruntów przez samorządy lokalne, grożąc im bankructwem.
We wrześniu kraj przeżył kryzys energetyczny, ponieważ wiele zakładów energetycznych wstrzymało produkcję energii elektrycznej, aby uniknąć bankructwa. Wada polityczna wymaga od przedsiębiorstw użyteczności publicznej oferowania klientom stałych stawek, mimo że te same firmy podlegają wahaniom cen węgla potrzebnego do produkcji energii elektrycznej. Przerywane niedobory energii wpłynęły na działalność gospodarczą i produkcję w całym kraju.
Komunistyczna Partia Chin wstrzymała tak potrzebne reformy rynkowe w gospodarce.
Te zakłócenia gospodarcze zmieniły perspektywy dla gospodarki Chin. Wyższe ryzyko niewypłacalności wśród deweloperów spowodowało poruszenie na rynkach obligacji i wystraszyło inwestorów. W obawie przed oficjalną reakcją, analitycy finansowi raczej samookrywają swoje prace, niż ujawniają brzydką prawdę. Zagraniczni obserwatorzy obawiają się potencjalnego zarażenia gospodarki światowej.
„Problemy strukturalne pokazują wyraźnie, jakim błędem jest opóźnianie reform rynkowych. Obietnica „nierynkowych” rozwiązań znów okazuje się pusta.”
Większy postęp w reformach – przejście do gospodarki w pełni rynkowej, wraz z usunięciem polityki z ładu korporacyjnego, promowaniem bardziej efektywnej alokacji kapitału i przejściem do większej konkurencji – powinien już nastąpić. Jednak takie zmiany stanowią bezpośrednie zagrożenie dla KPCh. Brak uznania przez Chiny konieczności poprawy gospodarki tylko jej szkodzi.
O autorze
Daniel H. Rosen jest partnerem założycielem firmy badawczej i konsultingowej Rhodium Group, gdzie kieruje pracami firmy w Azji.